Thomas Blogs – Thomas Spijkerboer

Kunnen Europese universiteiten eigenlijk wel gedekoloniseerd worden? Overwegingen om aanSusan Legêne voor te leggen (2026)

In de internationale wetenschappelijke bestudering van het migratierecht wordt het verband met koloniale verhoudingen nauwelijks waargenomen. Dat is zowel een kwestie van amnesie (het vergeten van het verleden) als van afasie (een onvermogen om de dingen bij hun naam te noemen). In mijn bijdrage zal ik me niet richten op het aantonen van de juistheid van de diagnose. In plaats daarvan zal ik die veronderstellenderwijs aannemen, en me richten op de mogelijkheden voor Europese academici om hun eigen aandoening te behandelen. Wat kunnen we er aan doen, en op welke uitdagingen stuiten we daarbij?

‘Kunnen Europese universiteiten eigenlijk wel gedekoloniseerd worden? Overwegingen om aanSusan Legêne voor te leggen’, in Caroline Drieënhuizen, Miel Groten and Wim Manuhutu (eds), Colonial refractions. Opening new perspectives on power, materiality, and history. Essays in honour of Susan Legêne, Amsterdam 2026, 107-110.

*Marlene Dumas,* Give the People what they want (1992), *olie op doek*

Met deze ene maatregel kunnen we iets doen tegen de woningnood en massatoerisme (2026)

De overvloed aan toeristen, de woningnood en de slechte omstandigheden voor arbeidsmigranten zijn drie Amsterdamse problemen die met elkaar samenhangen. Er is echter een manier om ze alle drie tegelijkertijd aan te pakken.

‘Met deze ene maatregel kunnen we iets doen tegen de woningnood en massatoerisme’, Het Parool 28 januari 2026, p. 18-19

Akkoordjes met louche onderaannemers. De uitbesteding van het Europese migratie- en asielbeleid (2025, met Mohamed Anouar, Bachirou Ayouba Tinni, Rados Djurovic, Abdoulaye Hamadou, Gamze Ovacık, Mayan Sayed & Orçun Ulusoy)

Met deals beweegt Europa zijn buurlanden ertoe dat zij migranten en vluchtelingen ver weg houden. Dit externaliseringsbeleid richt zich bijvoorbeeld op Niger, Tunesië, Egypte, Turkije en Servië. Europa kijkt weg van mensenrechtenschendingen aldaar.

Akkordjes met louche onderaannemers, De Groene Amsterdammer 9 oktober 2025, p. 32-39

Omar Rayo Reyes – Tiranía de la lógica No. 12 (1962), Museo Botero, Bogotá

Fort Europa wordt bewaakt door louche onderaannemers (podcast, 2025)

Thomas Spijkerboer, hoogleraar migratierecht aan de Universiteit Gent, onderzocht samen met een team van lokale experts en onderzoekers wat de gevolgen zijn van de deals die Europa sluit met vooral Afrikaanse landen.

Het idee is dat vluchtelingen zo ver mogelijk van de Europese grenzen worden opgevangen en tegengehouden. Daarom helpt Europa met het opzetten van lokaal vluchtelingenbeleid in landen als Egypte, Niger, Servië en Tunesië — en neemt het het daarbij niet altijd zo nauw met de mensenrechten.

De eerste deal werd in 2016 gesloten met Turkije, en die geldt nog altijd als een groot succes. Maar klopt dat beeld wel? En wat zijn de gevolgen van dat Europese ‘helpen’? Wat doet bijvoorbeeld de Tunesische dictator Saied met dat geld?

Productie: Kees van den Bosch en Simon van den Oever.

https://www.groene.nl/podcasts/de-groene-amsterdammer-podcast/afleveringen/fort-europa-wordt-bewaakt-door-louche-onderaannemers

Disneyland Strasbourg: S.S. and others v Italy (12 June 2025)

In S.S., the European Court of Human Rights declared an application about a Libyan pullback inadmissible. One may be critical of this, but after the Court’s case law from the last decade this decision can come as no surprise. However, in a final passage the Court tries to respond to the disappointment it expects from the applicants. In doing so, the Court produces a simulacrum of a human rights ruling: it offers the signs of human rights but in the same gesture short-circuits the application of the Convention. An analysis inspired by Jean Baudrillard’s Simulacres et simulation (1981).

Disneyland Strasbourg: S.S. and others v Italy (12 June 2025), Strasbourg Observers 9 July 2025

Rue de la Folie Méricourt, Paris 11, June 2025

De 99,92% handhaving van de Europese grensbewaking (2024)

Nog verdere perfectionering van het grensbewakingsbeleid staat hoog op allerlei agenda’s. Maar waarschijnlijk is het juist die perfectionering die het aantal op zee omgekomen migranten gestaag heeft laten stijgen.

Nederlands Juristenblad 2024 (36), p. 2985

Marina Abramovic, *The spirit in any condition does not burn*, picture taken at Stedelijk Museum Amsterdam, 2024

Ode aan Anna van Rijswijk (2024)

Anna van Rijswijk (1841-1922) was een van de vele straatarme Amsterdamse vrouwen die zich tijdens de smerige negentiende eeuw uit de goot omhoog werkten en zorgden dat hun kinderen het beter hadden dan zij. Anna onderhield vanuit een kelder in de Haarlemmerstraat haar gezin (van zes kinderen, waarvan drie als baby overleden) door groente te verkopen. Haar kinderen woonden als volwassenen in hygiënische huizen, haar kleinkinderen gingen naar school, haar achterkleindkinderen gingen naar de universiteit. Ik ben een achter-achterkleinzoon, en ik ben haar heel erg veel verschuldigd. Vrouwen als zij maakten Amsterdam de stad die het nu is. Een ode.

Ode aan Anna van Rijswijk, Vrouwen van Amsterdam, Amsterdam Museum 2024

Waarom is er hoger beroep in asielzaken? (2024)

De nieuwe regering wil het hoger beroep in vreemdelingenzaken afschaffen. Het werd in 2001 ingevoerd om drie redenen: (1) om de doorlooptijd van bij de rechtbank aanhangige zaken te verkorten; (2) als snelle en effectieve manier om uiteenlopende jurisprudentie op één lijn te krijgen; en (3) om het voor de staatssecretaris mogelijk te maken om op te komen tegen onwelgevallige uitspraken van de rechtbank. Afschaffing van het hoger beroep doet dit teniet.

Verblijfblog, 3 juli 2024

Jimmy Beauquesne: Undawn, Phase 5, Happy Shitty Life (2023), Palais de Tokyo, Paris

De (her)invoering van een tweestatusstelsel (2024)

In het Hoofdlijnenakkoord 2024 – 2028 beloven de PVV, VVD, NSC en BBB ‘het strengste toelatingsregime voor asiel en het omvangrijkste pakket voor grip op migratie ooit’. Verblijfblog bespreekt de belangrijkste maatregelen in een serie blogs. Het derde blog gaat over de (her)invoering van een zogenoemd ‘tweestatusstelsel’.

Verblijfblog, 28 juni 2024

Gaza aan de Boelelaan (2024)

De rust is voorlopig weergekeerd, maar de ME in Nederlandse universiteitsgebouwen: het was even wennen. De publieke discussie blijft echter turbulent, en nogal schematisch. De ene kant van het spectrum eist op hoge toon een academische boycot van Israël, een veroordeling van Israël, en veroordeelt het geweld van de ME. De andere kant vindt de bezetters van de universiteiten een stelletje vandalen, eist een veroordeling van Hamas en houdt het woord ‘antisemitisme’ binnen handbereik. Voor mij als academicus roept dit fundamentele vragen op over ons werk en onze rol. Moeten wij in grote maatschappelijke kwesties stelling nemen? Moeten we juist onze neutraliteit angstvallig bewaken? Zeven (niet noodzakelijkerwijs consistente) overpeinzingen. Spoiler: er wordt mij niet genoeg geaarzeld.

Gaza aan de Boelelaan, De Groene Amsterdammer 20 juni 2024